Wyroby lakierowe są to materiały wykończeniowe których zadaniem jest ochrona materiału konstrukcyjnego przed destrukcyjnym działaniem czynników zewnętrznych oraz nadanie im walorów dekoracyjnych

• Wyrób lakierowy - materiał powłokotwórczy ciekły lub stały (farba proszkowa) przeznaczony do nanoszenia na podłoże w formie warstwy, która w odpowiednich warunkach tworzy związaną z podłożem powłokę
• Powłoka lakierowa - warstwa zestalonego wyrobu lakierowego rozprowadzonego na podłożu lub na poprzednim wymalowaniu w postaci przylegającej warstewki o pewnej grubości i określonych własnościach fizykochemicznych

 

Wszystkie wyroby lakierowe składają się z trzech podstawowych składników:

• substancji powłokotwórczych - które łączą cząstki pigmentu i utrzymują je w postaci zawiesiny, posiadają zdolność tworzenia na pokrywanych elementach, cienkiej przyczepnej do podłożą warstwy powłoki;
• substancje termoplastyczne,
• substancje termoutwardzalne,
• substancje chemoutwardzalne,
• pigmenty - są to substancje barwne, nadają powłoce lakierowej zabarwienie pokrywając podłoże. Zwiększają odporność powłoki na wodę oraz na działanie promieni słonecznych,

Rozpuszczalniki - są to organiczne lotne związki ciekłe które są zdolne do rozpuszczania substancji powłokotwórczych, ułatwiając tym ich nanoszenie w postaci cienkich warstw. Różne rodzaje rozpuszczalników muszą być stosowane dla różnych substancji powłokotwórczych.

 

Każdy wyrób lakierowy musi zawierać substancję błonotwórczą (zwana często żywicą lakierniczą). Substancja błonotwórcza jest związkiem chemicznym o budowie wielocząstkowej, który ma postać fizyczną gęstej cieczy lub ciała stałego. Substancję błonotwórczą, aby można było zastosować w wyrobie lakierowym trzeba jej nadać postać lepkiej cieczy (z rozważań wyłączamy farby proszkowe). 
Uzyskuje się to przez:

- rozpuszczanie w rozpuszczalniku organicznym i wtedy mamy wyrób   rozpuszczalnikowy
- z emulgowanie lub zdyspergowanie w medium ciekłym (najczęściej w wodzie)   i wtedy mamy wyrób              emulsyjny lub dyspersyjny    

  Budowa chemiczna substancji błonotwórczej ma wpływ na warunki suszenia wyrobu (pokojowa czy podwyższona). W przypadku wyrobów rozpuszczalnikowych decyduje również o rodzaju i ilości stosowanego rozpuszczalnika. W przypadku wyrobów emulsyjnych rozpuszczalnikiem jest woda, lecz należy pamiętać, że substancja błonotwórcza jest tylko zawieszona w wodzie i po jej wyparowaniu utworzona powłoka nie jest wodorozcieńczalna.   Wyroby lakierowe zawierają również inne składniki jak: pigmenty, wypełniacze, środki pomocnicze, rozpuszczalniki i rozcieńczalniki
 

O zaliczeniu wyrobu do danego rodzaju np.: lakier, emalia, farba, podkład w głównej mierze decyduje skład ilościowy i jakościowy poszczególnych składników.  Ogólnie można powiedzieć, że:   

• LAKIER - jest wyrobem niekryjącym podłoża, będącym głównie roztworem żywicy lakierniczej, z dodatkiem środków pomocniczych, nieraz pigmentów transparentnych
• EMALIA - jest wyrobem kryjącym o wysokich własnościach dekoracyjnych. Zawiera dużo żywicy oraz dobre jakościowo pigmenty
• FARBA -jest wyrobem kryjącym o własnościach ochronno-dekoracyjnych. Może być stosowana jako warstwa podkładowa i również jako samodzielny wyrób. Zawiera pigmenty, wypełniacze ze średnią ilością żywicy
• PODKŁAD - jest to najczęściej wyrób antykorozyjny zawierający pigmenty antykorozyjne, wypełniacze i małą ilość żywicy. Podkład musi być pokryty warstwą nawierzchniową. Ostatnio w handlu pojawiają się podkłady wypełniające, które nie mają właściwości antykorozyjnych i przeznaczone są jako warstwa pośrednia między podkładem  antykorozyjnym a emalią

 

 

Wyrób lakierowy naniesiony cienką warstwą na podłoże tworzy powłokę w wyniku następujących zjawisk:

ETAP I 

• odparowanie rozcieńczalników i rozpuszczalników

ETAP II 

• reakcji chemicznej pod wpływem katalizatorów schnięcia np. sykatywy, promieniowanie UV
• reakcji chemicznej pod wpływem podwyższonej temperatury
• reakcji chemicznej pomiędzy dwoma składnikami błonotwórczymi mieszanymi przed stosowaniem (np. wyroby dwu  komponentowe np. poliuretanowe). Należy tu zwrócić uwagę, że proporcje obydwu składników zostały obliczone przez producenta stechiometrycznie i nie należy ich zmieniać.